Công an xã Bắc Đông Hưng “Phổ biến, tuyên truyền, vận động thực hiện không phóng sinh động vật không đúng quy định, góp phần bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học”

Tết Vu Lan báo hiếu (Rằm tháng 7 âm lịch hàng năm) là dịp có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt Nam. Đây là thời điểm nhiều gia đình, các cơ sở tôn giáo, tăng ni, phật tử và Nhân dân thực hiện các hoạt động tín ngưỡng hướng thiện, làm việc thiện, với nhiều hình thức nghi lễ khác nhau, trong đó có hoạt động phóng sinh với mong muốn thể hiện lòng từ bi, tôn trọng sự sống và cầu may mắn, cầu bình an. Tuy nhiên, nếu hoạt động phóng sinh được thực hiện không đúng cách, lựa chọn những loài động vật không phù hợp hoặc mua các loài động vật hoang dã, chim tự nhiên, động vật ngoại lai để thả ra môi trường thì hành động xuất phát từ ý nghĩa tốt đẹp có thể vô tình gây ảnh hưởng đến môi trường, hệ sinh thái, đa dạng sinh học và trong một số trường hợp còn có thể vi phạm quy định của pháp luật.Vì vậy, để hoạt động phóng sinh trong dịp Tết Vu Lan thực sự có ý nghĩa, đúng với tinh thần từ bi, hướng thiện và không gây tác động xấu đến môi trường. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Lãnh đạo Công an tỉnh Hưng Yên, Công an xã Bắc Đông Hưng tuyên truyền, vận động toàn thể Nhân dân, đặc biệt là các tăng ni, phật tử trên địa bàn xã thực hiện tốt một số nội dung sau:

Trước hết, người dân cần hiểu rõ tác hại của việc tự ý phát tán các loài động vật không phù hợp ra môi trường tự nhiên. Mỗi loài động vật đều có đặc điểm sinh học, môi trường sống và khả năng thích nghi khác nhau. Không phải động vật nào được mua về cũng có thể sống và phát triển bình thường khi được thả ra ngoài tự nhiên. Có những loài khi bị thả vào môi trường không phù hợp sẽ nhanh chóng chết do không tìm được thức ăn, không thích nghi được với điều kiện sống hoặc sức sống đã yếu, không còn khả năng sinh tồn, điều này vừa gây lãng phí, vừa đi ngược lại ý nghĩa nhân văn của hoạt động phóng sinh, truyền thống văn hóa, tín ngưỡng của dân tộc. Mặt khác, một số loài có khả năng thích nghi và sinh sản mạnh trong môi trường mới có thể cạnh tranh thức ăn, nơi cư trú với các loài bản địa, làm suy giảm đa dạng sinh học, phá vỡ cân bằng sinh thái và gây thiệt hại cho sản xuất cũng như môi trường. Đặc biệt, người dân không tự ý thả các loài ngoại lai xâm hại hoặc có nguy cơ xâm hại ra môi trường tự nhiên.

Luật Đa dạng sinh học và các văn bản hướng dẫn thi hành quy định về kiểm soát loài ngoại lai xâm hại nhằm phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ gây mất cân bằng sinh thái và ảnh hưởng đến các loài sinh vật bản địa.

Theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07/7/2022 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, hành vi vi phạm quy định về kiểm soát loài ngoại lai xâm hại có thể bị xử phạt với nhiều mức khác nhau tùy thuộc vào hành vi, địa điểm, giá trị thiệt hại và mức độ ảnh hưởng đến môi trường.

Đối với hành vi nuôi, lưu giữ, vận chuyển, trồng, cấy loài ngoại lai xâm hại ngoài phạm vi khu bảo tồn, trong trường hợp chưa gây thiệt hại, cá nhân có thể bị phạt từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng nếu không vì mục đích thương mại và phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng nếu vì mục đích thương mại.

Trường hợp hành vi gây thiệt hại, mức phạt có thể tăng lên tùy theo giá trị thiệt hại. Đối với những trường hợp nghiêm trọng, mức phạt tối đa có thể lên đến 1 tỷ đồng hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như tiêu hủy loài ngoại lai xâm hại, khôi phục lại trạng thái ban đầu theo Luật định. Đối với loài ngoại lai xâm hại nhập khẩu trái phép còn có thể bị buộc tái xuất hoặc tiêu hủy trong trường hợp không thể tái xuất. Do đó, việc mua các loài động vật ngoại lai xâm hại để phóng sinh rồi thả xuống ao, hồ, sông, ngòi, kênh, mương hoặc khu vực tự nhiên là hành vi tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng và có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Một vấn đề khác, người dân cần đặc biệt quan tâm là việc mua chim trời và động vật hoang dã để phóng sinh. Trong thực tế, vào các dịp lễ, Tết và đặc biệt là Tết Vu Lan có thể xuất hiện tình trạng một số cá nhân săn bắt, bẫy bắt chim trời, động vật hoang dã để bán cho người dân thực hiện phóng sinh. Nếu người dân mua những cá thể này để phóng sinh thì vô tình tạo ra nhu cầu tiêu thụ, tạo nguồn lợi cho hoạt động săn bắt, bẫy bắt, vận chuyển và mua bán động vật hoang dã trái pháp luật.

Pháp luật hiện hành có quy định quản lý chặt chẽ đối với động vật rừng thông thường, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và các loài thuộc phạm vi điều chỉnh của Công ước CITES. Hiện nay, việc quản lý các loài này được thực hiện theo các quy định chuyên ngành, trong đó có Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Bên cạnh đó, Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 06/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, có hiệu lực từ ngày 25/6/2026, quy định các mức xử phạt đối với hành vi săn, bắt, giết, nuôi, nhốt động vật rừng trái quy định pháp luật. Theo quy định này, đối với động vật rừng thông thường có giá trị dưới 5 triệu đồng, hành vi vi phạm có thể bị phạt từ 1 triệu đồng đến 5 triệu đồng; mức phạt tăng dần theo giá trị động vật. Đối với các loài thuộc Danh mục động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIB, mức phạt cũng được xác định theo giá trị và tính chất hành vi vi phạm. Đối với những loài động vật nguy cấp, quý, hiếm hoặc trường hợp hành vi có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người vi phạm còn có thể bị xem xét, xử lý trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Vì vậy, không mua chim trời, chim hoang dã hoặc động vật hoang dã không rõ nguồn gốc để phóng sinh. Đây là một trong những biện pháp thiết thực để góp phần ngăn chặn hoạt động săn bắt, bẫy bắt và mua bán động vật hoang dã trái phép.

Đối với hoạt động phóng sinh cá, người dân cũng cần lựa chọn loài quen thuộc, bản địa phù hợp. Lưu ý, không phải loại cá nào cũng thích hợp để thả xuống sông, hồ, ao, kênh, mương. Người dân không nên tự ý thả các loại cá cảnh, cá ngoại lai hoặc các loài không phù hợp với điều kiện thủy vực vào môi trường tự nhiên. Việc làm này có thể gây cạnh tranh với các loài thủy sản bản địa, ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản và hệ sinh thái. Khi thực hiện phóng sinh, cần đặc biệt tránh việc thả các loài có nguy cơ xâm hại môi trường, trong đó không tự ý thả “rùa tai đỏ, cá lau kính và các loài ngoại lai xâm hại khác…”ra môi trường tự nhiên tại địa phương.

Hoạt động phóng sinh chỉ thực sự có ý nghĩa khi con vật được thả có khả năng sinh tồn, không gây hại cho hệ sinh thái và không làm ảnh hưởng đến môi trường sống của cộng đồng.

Công an xã Bắc Đông Hưng khuyến cáo toàn thể Nhân dân, các tăng ni, phật tử:

- Không mua, bán, vận chuyển hoặc phóng sinh các loài ngoại lai xâm hại.

- Không mua chim trời, chim hoang dã và động vật hoang dã bị săn bắt, bẫy bắt trái phép để thực hiện phóng sinh.

- Không thả rùa tai đỏ, cá lau kính và các loài ngoại lai xâm hại khác vào ao, hồ, sông, kênh, mương hoặc môi trường tự nhiên.

- Không thả động vật không rõ nguồn gốc, không rõ loài hoặc không xác định được khả năng gây ảnh hưởng đến môi trường.

- Không thả động vật vào những khu vực không phù hợp với đặc tính sinh học của chúng hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sản xuất, công trình thủy lợi, giao thông và đời sống của người dân.

Đối với các cơ sở tôn giáo, tăng ni, phật tử có nhu cầu tổ chức hoạt động phóng sinh với số lượng lớn, Công an xã đề nghị chủ động trao đổi với cơ quan chức năng, cơ quan chuyên môn tại địa phương để được hướng dẫn về loài động vật, nguồn gốc, địa điểm và phương thức thả phù hợp, bảo đảm hoạt động phóng sinh không gây ảnh hưởng xấu đến môi trường và hệ sinh thái.

Làm việc thiện không nhất thiết phải bằng cách phóng sinh động vật.

Mỗi người có thể thể hiện lòng từ bi, hướng thiện bằng những việc làm thiết thực hơn như giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn; ủng hộ người nghèo; chăm sóc người già, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; trồng và bảo vệ cây xanh; giữ gìn vệ sinh môi trường; bảo vệ nguồn nước; không săn bắt, mua bán động vật hoang dã và tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên.

Đó cũng là những hành động thiết thực thể hiện tinh thần nhân ái, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và bền vững.

Công an xã đề nghị Nhân dân chủ động phát hiện, tố giác hành vi vi phạm. Khi phát hiện các trường hợp săn bắt, bẫy bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt động vật hoang dã trái pháp luật; mua bán hoặc phát tán các loài ngoại lai xâm hại; hoặc các hành vi có nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường, hệ sinh thái, đề nghị Nhân dân kịp thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng để được tiếp nhận, kiểm tra và xử lý theo quy định. Mọi thông tin phản ánh, người dân có thể liên hệ Công an xã Bắc Đông Hưng, số điện thoại 02273.79.89.99

Phóng sinh xuất phát từ lòng từ bi và mong muốn hướng thiện. Tuy nhiên, lòng từ bi cần đi cùng hiểu biết; phóng sinh cần đi cùng trách nhiệm, làm việc thiện cần tuân thủ pháp luật và bảo vệ môi trường. Trong dịp Tết Vu Lan, Công an xã đề nghị toàn thể Nhân dân, đặc biệt là các tăng ni, phật tử, cùng chung tay thực hiện tốt các quy định của pháp luật về bảo vệ động vật, bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường. Đừng để một hành động xuất phát từ ý tốt lại vô tình gây hại cho thiên nhiên, vô tình xâm hại môi trường.